Verslag najaarslezing en uitreiking PUG-prijs 2017

 

Op 7 november 2017 heeft ons genootschap een levendige avond beleefd in de Senaatszaal van het Academiegebouw. Op het programma stonden de najaarslezing en de uitreiking van de PUG-prijs.

De lezing werd gegeven door Frank Koolen, uitvoerend kunstenaar en docent aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Dat bleek goed aan te sluiten bij de PUG-prijs, die dit jaar immers verleend is aan een laureaat van diezelfde HKU. Koolen begon met afstand te nemen van het traditionele Bohemien-beeld van de eenzame, morsige kunstenaar die in koude en armoe op een Parijse zolderkamer aan wereldverzaking doet. Kunstenaars staan in de wereld en moeten zich dan ook flexibel en veelzijdig opstellen. Het ritme van de kunstproductie en van de kunstenaarsopleiding is sneller geworden. Het is tegenwoordig strak, kort en haastig. Wat moeten kunstenaars nu meebrengen om succesvol te kunnen opereren? Het begint volgens Koolen met zoiets ongrijpbaars als ‘talent’. Je moet het een beetje in je hebben, er moet een natuurlijke aanleg of affiniteit zijn. Maar dan begint het pas: het talent moet gekneed en ontwikkeld worden en dat betekent veel en hard werk. En de aankomende kunstenaar moet de tijd nemen: goed kijken, nadenken, nog eens kijken, weer nadenken. Dat is in de opleiding dus wel een schaars goed. Heel belangrijk is vervolgens incasseringsvermogen. Je kunt nog zulke mooie projecten bedenken, maar die geaccepteerd krijgen door de buitenwereld is niet eenvoudig. Dat traject werd door Frank Koolen op aanstekelijke wijze geïllustreerd met zijn eigen Werdegang, die liep over het doornige pad van afwijzingsbrieven en mislukkingen (trefwoorden: tornado, houtworm, vandalisme). Daar moet je tegen kunnen. Wat is nu de opdracht voor de kunstenaar? Koolen zag dat als het brengen van ‘geluk’: dingen zo laten zien dat ze de kunstenaar en het publiek gelukkig maken. Verrassingen genereren door ‘anders om je heen te (leren) kijken’. Dat laatste bracht Koolen in zijn lezing zelf teweeg.

In de discussie kwam de vraag naar voren of al deze lichtvoetigheid nu betekent dat moderne kunst vooral ironisch is, of zelfs samenvalt met postmoderne ontregeling. Dat zag Koolen als een misverstand; onder de lichtvoetigheid school wel degelijk bittere ernst. Andere vragen gingen over het technische gehalte en de kwaliteitseisen van de opleiding. Die bleken er – net als vroeger – natuurlijk nog steeds te zijn, met dit verschil dat er steeds meer nieuwe technieken en media beschikbaar komen.

De prijsuitreiking geschiedde door de voorzitter van de jury, Elaine Vis. Zij legde uit welke werkwijze de jury gevolgd heeft en welke overwegingen geleid hebben tot de toekenning van de prijs aan Guusje America (zie ook het juryrapport op deze website). De prijswinnaar legde uit wat haar bewoog en koos ervoor om dat te laten zien aan de hand van de reis naar de dood van haar grootvader. Een indringend filmportret, dat bij velen echt  ‘binnenkwam’. Hier was overigens geen sprake van ironie. Dat verschil in toonzetting met de lezing vormde één van de gespreksonderwerpen bij de aansluitende borrel nog ter sprake worden gebracht.

 

Ed Jonker

Verslag najaarslezing  en uitreiking PUG-prijs 2016


Op 8 november 2016 kwamen ca. 75 belangstellenden in de senaatszaal van het Academiegebouw te Utrecht bijeen om de najaarslezing en de uitreiking van de PUG-prijs 2016 bij te wonen.

Appy Sluijs

Appy Sluijs

Aan het begin van de avond hield Prof. dr. Appy Sluijs, hoogleraar Paleoceanografie aan de Universiteit Utrecht, de najaarslezing. De titel van zijn voordracht luidde: “De zeebodem als klimaatarchief: Klimaatveranderingen van gisteren en overmorgen”. De geschiedenis van het klimaat van de aarde ligt vast in de sedimenten, die gedurende lange tijd zijn afgezet. Wanneer we de veranderingen in die sedimenten voldoende kunnen interpreteren, weten we mogelijk welke factoren van invloed zijn op veranderingen in het klimaat. Die kennis kan ons helpen bij het begrijpen van de relatie tussen CO2 en het klimaat op aarde.

Appy Sluijs nam ons mee op een reis, die ongeveer 55 miljoen jaar geleden begon. Hij schetste een wereld met weelderige begroeiing op de polen. Die wereld kreeg te maken met een snelle opwarming waardoor veel leven op de zeebodem in korte tijd werd uitgeroeid. Die broeikasramp, heeft hij ontdekt, was het gevolg van een klimaatkettingreactie.
Hij vergeleek dat met onze tijd waarin de mens grote hoeveelheden CO2 in de atmosfeer brengt waardoor de temperatuur op aarde flink toeneemt.
Daarnaast bracht hij de website tippingpointahead.nl onder de aandacht van de aanwezigen. Dit is een interactieve website die leerlingen in het middelbaar onderwijs in contact brengt met wetenschappelijke onderzoekers, die de mechanismen rond klimaatveranderingen beter willen begrijpen.
Na afloop van de lezing ging de spreker verder in op het onderwerp, aan de hand van de vragen die bij het publiek leefden.
Een uitgebreid verslag van de lezing van Appy Sluijs vindt u onderaan deze pagina. Wilt u meer lezen dan biedt de eerder genoemde site en nessc.nl u die mogelijkheid.
 
Ed Jonker & Freddy Rabouw

Ed Jonker & Freddy Rabouw

Na een korte pauze vond de uitreiking van de PUG-prijs 2016 plaats. Dit jaar bestemd voor een gepromoveerde van de faculteiten Geo- en Bètawetenschappen. De voorzitter van de jury, prof. dr. Henk Haagsman, roemde in de laudatio de originaliteit en het wetenschappelijk en maatschappelijk belang van het proefschrift. Hij prees de heldere uitvoering en hoge kwaliteit en kenmerkte de promovendus als excellent. Na het uitspreken van de laudatio reikte Prof. Dr. Ed Jonker, voorzitter van het PUG, de bij de prijs behorende penning en cheque van Euro 2.500,-- uit aan de winnaar dr. Freddy Rabouw.

Henk Haagsman

Henk Haagsman

De titel van dr. Rabouw’s proefschrift luidt in het Nederlands: "Voor er licht was. De dynamica van de aangeslagen toestand in luminescente (nano)materialen’. In zijn proefschrift beschrijft Freddy Rabouw metingen en analyses, die inzicht geven in de processen voordat luminescerende materialen licht uitzenden. Het werk levert fundamentele kennis over energie-overdracht. Het onderzoek is zeer relevant voor de toepassing van luminescerende materialen in oa. zonnecellen, lampen en displays.

Dit jaar bestond de PUG-jury uit Prof. Dr. H.P. Haagsman – voorzitter, Prof. Dr. J.A. Killian, Prof. Dr. R.J. Pieters en Prof. Dr. S.A.P.L. Cloetingh.

Vervolgens lichtte Freddy zijn studie nader toe. ‘Ik heb gewerkt aan de karakterisatie en ontwikkeling van luminescente nanokristallen, die worden gebruikt om de ene kleur licht om te zetten in de andere. Afhankelijk van de exacte grootte (3000 atomen of 3500 atomen) en compositie van nanokristallen, zenden ze een andere kleur uit. Ze zijn daarom bijvoorbeeld geschikt voor gebruik in lampen en schermen, om een “warm” kleurenspectrum te maken. Voor een kleuromzetting neemt een nanokristal eerst energie op door een foton (lichtdeeltje) te absorberen. Na een fractie van een seconde komt de energie vrij als een foton van een nieuwe kleur. Ik heb in beeld gebracht welke serie stappen een nanokristal doormaakt tussen absorptie van het ene foton en uitzending van het andere. Naast stappen die leiden tot de gewenste kleuromzetting, spelen er soms ook processen die de energie verloren laten gaan. Voor zo efficiënt mogelijke omzetting in de gewenste kleur, moeten de ongewenste processen begrepen en voorkomen worden. Ik heb bijvoorbeeld aangetoond dat de kleur van het uitgezonden licht kan worden bepaald door de brekingsindex rond het nanokristal te veranderen. Ik heb ook onderzocht waarom nanokristallen soms kortstondig “uit” staan om vervolgens spontaan weer licht uit te gaan zenden.’

Meer informatie over het werk van dr. Rabouw is terug te vinden op www.uu.nl/staff/FTRabouw/0

De volledige laudatio, zoals uitgesproken door de voorzitter van de jury, en de presentatie van de prijswinnaar, vindt u hieronder. 

Excursie in september 2016
naar Roermond en Pierre Cuijpers.

    • Cuijpers-museum
    • Cuijpers-ornament
    • Cuijpers-beelden
    • De tuin van Aerwinkel
    • Kasteel Aerwinkel
    • In Aerwinkel
    • De tuin van Aerwinkel
  • Vorige
  • Volgende

Klik op een foto en zie de volgende!

    • Cuijpers-mozaiek
    • Munsterkerk Roermond
    • Diner
  • Vorige
  • Volgende
 Foto's: Wim Hekkenberg